BIP

Stanowisko ds. opieki nad rodziną i dzieckiem

Opis głównych zadań realizowanych na stanowisku ds. opieki nad rodziną i dzieckiem

I. SŁOWNICZEK POJĘĆ

Rodzina adopcyjna (przysposabiająca):

Jest to rodzina, która na mocy orzeczenia sądu przyjmuje dziecko, które pod względem prawnym uzyskuje taki status, jak gdyby było ich rodzonym dzieckiem. O adopcji dziecka orzeka sąd, czyniąc to zawsze na podstawie opinii Ośrodka Adopcyjno - Opiekuńczego.

Ośrodek zbiera informacje o dzieciach, które można adoptować oraz przygotowuje i kwalifikuje kandydatów pragnących przysposobić dziecko. Adopcję reguluje Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (artykuł 114-127).

Charakterystyczne cechy adopcji:

  • rodzice adopcyjni zyskują pełnię władzy rodzicielskiej nad adoptowanym dzieckiem,
  • dziecko przejmuje nazwisko rodziców adopcyjnych, a w odpisach skróconych aktu urodzenia są oni wymienieni jako rodzice,
  • pomiędzy dzieckiem a rodzicami adopcyjnymi reguły dziedziczenia i alimentacji są takie same jak pomiędzy rodzicami i dziećmi,
  • rodzice adopcyjni z tytułu adopcji nie otrzymują świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.

Jednocześnie z chwilą ustanowienia adopcji gasną wszelkie prawa więzi pomiędzy dzieckiem, a jego rodziną naturalną.

Sądy orzekają dwa rodzaje adopcji (tzw. adopcji niepełnej od się nie orzeka):

Blankietowa (zwana też całkowitą lub nierozwiązywalną) - bazuje na składanej przez rodziców zgodzie na adopcję ich dziecka przez osoby, o których nie otrzymują oni żadnej informacji (od zgody in blancopowstała nazwa). Jest to adopcja, której nie można rozwiązać.

Pełna - ma wszystkie ww. cechy, jednak - pomimo założenia o trwałości adopcyjnych więzi - sąd może orzec jej rozwiązanie.

Rodzinna opieka zastępcza:

Pojęcie to obejmuje rodziny zastępcze oraz instytucjonalne formy rodzinnej opieki nad dzieckiem. Ustawa z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej, (Dz.U. Nr 175, poz.1362 z 2009r. z późn. zm.).

Rodzina zastępcza:

Jest to forma sprawowania pieczy nad dzieckiem w czasie, kiedy nie może ono z jakichś powodów przebywać wraz ze swymi rodzicami. Małżeństwo bądź osoba samotna, sprawując funkcję rodziny zastępczej przyjmują do swojego mieszkania dziecko lub kilkoro dzieci, stwarzając im warunki takie, jak w modelowo funkcjonującej rodzinie.

Dzieci w rodzinie zastępczej umieszczane są na podstawie orzeczenia Sądu Rodzinnego o ograniczeniu lub pozbawieniu, a czasami też zawieszeniu władzy rodzicielskiej.

Przy pozbawieniu władzy rodzicielskiej z reguły rodzina zastępcza sprawuje nad dzieckiem opiekę prawną, natomiast przy ograniczeniu władzy rodzicielskiej rodzina zastępcza sprawuje pieczę nad dzieckiem wespół z jego rodzicami, którzy pozostają jego przedstawicielami ustawowymi mając jednocześnie wyłączną kompetencję do podejmowania decyzji  w istotnych sprawach, dotyczących dziecka.

Charakterystyczne cechy rodziny zastępczej:

  • pod względem prawnym dziecko jest członkiem rodziny biologicznej, a w rodzinie zastępczej przebywa, rodzina zastępcza ma prawny obowiązek utrzymywania kontaktów z rodziną naturalną w celu podtrzymywania emocjonalnych więzów łączących dziecko z jego rodzicami i innymi osobami bliskimi (wyjątkiem są przypadki wydania przez sąd zakazu takiej styczności),
  • rodzina zastępcza działa w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie, od którego winna otrzymywać wsparcie w trudnych sytuacjach z dzieckiem oraz świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka,
  • rodzina zastępcza nie sprawuje władzy rodzicielskiej nad powierzonym dzieckiem,
  • dziecko nie dziedziczy ustawowo majątku po rodzicach zastępczych i nie ma obowiązku wzajemnej alimentacji, nie wprowadza się żadnych zmian w aktach stanu cywilnego dziecka (w przypadku krewnych w linii prostej istnieje obowiązek alimentacyjny).

Rodziny zastępcze pełniące zadania pogotowia rodzinnego:

Są to rodziny, bądź osoby samotne, które przyjmują dzieci (od jednego do trojga - wyjątek liczniejsze rodzeństwo) na krótki czas i sprawują nad nimi bieżącą pieczę. W tym czasie podejmuje się pracę socjalną z rodziną naturalną, aby dziecko mogło do niej wrócić. Kiedy jednak powrót do rodziny biologicznej staje się niemożliwy, szuka się dla dziecka rodziny adopcyjnej, bądź rodziny zastępczej, nastawionej na pieczę wynikającą z głównej definicji.

Celem tworzenia pogotowia rodzinnego jest unikanie umieszczania dzieci (szczególnie młodszych) w placówkach opiekuńczo - wychowawczych, w tym zwłaszcza w pogotowiu opiekuńczym.

Charakterystyczne cechy pogotowia rodzinnego:

  • pogotowie rodzinne mogą tworzyć osoby, które przeszły w tej mierze szczegółowe i wyczerpujące przeszkolenia,
  • starosta podpisuje z osobą zainteresowaną umowę - zlecenie, co jest podstawą otrzymania przez osobę pełniącą rolę pogotowia rodzinnego wynagrodzenia za pracę i świadczeń społecznych,
  • rodzina zastępcza wraz z podjęciem się swej roli ściśle współpracuje z PCPR  i Ośrodkami Adopcyjnymi,
  • dzieci w pogotowiu rodzinnym przebywają czasowo (najdłużej do roku), umowę, o której mowa można rozwiązać po trzymiesięcznym wypowiedzeniu jednej ze stron.

Instytucjonalne formy rodzinnej opieki nad dzieckiem:

Placówki rodzinne (rodzinne domy dziecka) - rodzaj placówki opiekuńczo - wychowawczej, pracującej w ten sam sposób, aby stworzyć relacje pomiędzy pracownikami (małżonkami lub osobą samotną), a dziećmi, zbliżone do rodziny wielodzietnej. Prowadzący placówkę mieszkają wspólnie z wychowywanymi dziećmi oraz ze współmałżonkiem i dziećmi biologicznymi (jeśli mają rodzinę). Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Jeden z pracowników jest dyrektorem. W przypadku większej liczby dzieci, bądź dzieci wymagających specjalnej troski, może być zatrudniona druga osoba (zwykle jest to współmałżonek). Placówki rodzinne przewidziane są przede wszystkim dla licznych rodzeństw.

Ochronki - zapewniają całodobową opiekę dzieciom pozbawionym trwale lub okresowo opieki rodziny naturalnej. Dzieci w ochronkach przebywają do czasu uregulowania ich sytuacji życiowej i prawnej i, w zależności od sytuacji, wracają do rodziny biologicznej, są adoptowane bądź umieszczane w rodzinie zastępczej. Ochronki tego typu istnieją tylko w woj. wielkopolskim i tworzone są przy Towarzystwie Przywracania Rodziny w Poznaniu.

Cechy charakterystyczne ochronek:

  • ochrona dzieci (szczególnie młodszych) przed umieszczeniem ich w dużych placówkach opiekuńczo - wychowawczych,
  • w ochronkach przebywa do sześcioro dzieci,
  • pracownicy ochronek sprawują bieżącą pieczę nad dzieckiem i jednocześnie podejmują wszelkie przedsięwzięcia, zmierzające do umieszczenia dziecka w rodzinie,
  • czas pobytu dziecka w ochronce powinien być jak najkrótszy, ale statutowo nie jest ściśle określony i, ze względu na dobro dziecka, może trwać nawet kilka lat.

Wioski dziecięce - jest to forma instytucjonalna polegająca na zgrupowaniu na jednym terenie kilku domów, w których jedna kobieta wychowuje kilkoro dzieci.

Rodzina zaprzyjaźniona:

W praktyce opiekuńczo - wychowawczej występuje od dawna. Zwyczajowo przyjęto, że rodziną zaprzyjaźnioną wobec dziecka umieszczonego w instytucji jest rodzina, bądź osoba dająca dziecku w miarę trwałe wsparcie psychiczne. Osoby nazywane tu rodziną zaprzyjaźnioną, utrzymują z dzieckiem regularny kontakt (odwiedzają w Domu Dziecka, zabierają do swoich domów, wspólnie organizują czas wolny itp.) i są dla dziecka osobami znaczącymi.

Rodzina zaprzyjaźniona nie ma wobec dziecka żadnych zobowiązań prawnych. Ponosi jedynie moralną odpowiedzialność za nawiązane więzi emocjonalne. Obecnie rodzina zaprzyjaźniona jest prawnie uregulowaną formą wolontariatu w placówkach opiekuńczo - wychowawczych.

 

II.  WSZYSTKO O ... RODZICIELSTWIE ZASTĘPCZYM
OD STRONY OBOWIĄZUJĄCEGO PRAWA I INSTYTUCJI PUBLICZNYCH

 

Przede wszystkim profilaktyka!

Rodzinie, która ma trudności w wypełnianiu swoich zadań Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie - PCPR może udzielić pomocy w formie:

  • poradnictwa rodzinnego,
  • terapii rodzinnej,
  • pracy socjalnej.

W swoich działaniach profilaktycznych PCPR korzysta także ze wsparcia innych profesjonalnych jednostek działających na terenie miasta. W szczególności pomoc taka może być udzielona poprzez działania:

  • specjalisty przygotowanego do pracy z rodziną lub w środowisku lokalnym,
  • placówek opiekuńczo - wychowawczych dziennego pobytu.

Kiedy brakuje rodzicielskiej opieki

Jeżeli dziecko pozbawione jest częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej lub jeżeli przejawia zachowania świadczące o niedostosowaniu społecznym, powiat, na którego terenie dziecko zamieszkuje, zapewnia mu opiekę i wychowanie w formie zastępczej opieki rodzinnej lub w placówce opiekuńczo - wychowawczej.

Czym jest rodzina zastępcza?

Dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej powiat, w pierwszej kolejności - jeżeli jest taka możliwość, zapewnia opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej. Rodzina zastępcza oznacza rodzinę, w której umieszcza się małoletnie dziecko, w celu sprawowania nad nim opieki i jego wychowania w wypadku, gdy rodzice nie spełniają swojej funkcji. Rodzinna opieka zastępcza to także instytucjonalne formy rodzinnej opieki nad dzieckiem, takie jak rodzinne domy dziecka i ochronki.

Rodzina zastępcza podejmuje obowiązek opieki nad dzieckiem i jego wychowania z dniem umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego albo umowy cywilnoprawnej powierzenia dziecka rodzinie zastępczej.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości (inaczej niż w przypadku przysposobienia [adopcji], kiedy to powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek prawny, jak między rodzicami a dziećmi; przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego).  Sąd opiekuńczy może również wcześniej rozwiązać rodzinę zastępczą, określając jednocześnie formę sprawowania opieki i wychowania nad dzieckiem.

W jaki sposób dziecko trafia do rodziny zastępczej?

Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. W razie pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki zastępczej możliwe jest jego powierzenie rodzinie zastępczej, na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka.

Następuje to na podstawie umowy cywilnoprawnej, zawartej między rodziną zastępczą  a starostą powiatu, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny.

O zawartej umowie starosta zobowiązany jest zawiadomić niezwłocznie sąd opiekuńczy, który orzeka o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Umowa cywilnoprawna, o której mowa powyżej, wygasa z dniem:

  • wydania postanowienia sądu opiekuńczego o niezatwierdzeniu tej umowy,
  • uprawomocnieniu się postanowienia sądu opiekuńczego, które w inny sposób reguluje sytuację dziecka.

Jakie wymogi stawia się osobom ubiegającym się o status rodziny zastępczej?

Rodziną zastępczą mogą być ustanowieni zarówno małżonkowie, jak i osoba nie pozostająca w związku małżeńskim, jeżeli spełniają następujące warunki:

  • dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej,
  • posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
  • nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została zawieszona,
  • wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby,    o ile taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu na nich ciąży,
  • nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało stwierdzone zaświadczeniem lekarskim,
  • mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania,
  • uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania.


Przy doborze rodziny zastępczej uwzględnia się:

  • przygotowanie kandydatów do podjęcia opieki nad dzieckiem w rodzinie zastępczej,
  • odpowiednią różnicę wieku między kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, a dzieckiem,
  • poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno - wychowawczej lub resocjalizacyjnej oraz możliwości zaspokajania potrzeb dziecka,
  • zasadę nierozłączania rodzeństw, chyba że dobro dziecka przemawia za odstępstwem od tej zasady,
  • w miarę możliwości, opinię wyrażoną przez dziecko.

Pierwszeństwo w pełnieniu funkcji rodziny zastępczej mają osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy sytuacji dziecka. W przypadku gdy osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem nie mogą pełnić funkcji rodziny zastępczej, sąd opiekuńczy może zwrócić się do PCPR-u, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu dziecka, o wskazanie innych kandydatów zgłaszających gotowość do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

W rodzinie zastępczej może być umieszczonych w tym samym czasie nie więcej niż troje dzieci.

W rodzinie zastępczej pełniącej jednocześnie zadania pogotowia rodzinnego, o których mowa dalej, w tym samym czasie może być umieszczonych nie więcej niż troje dzieci. W przypadku rodzeństwa dopuszcza się umieszczenie w rodzinie zastępczej większej liczby dzieci.

Obowiązki spoczywające na rodzinie zastępczej:

Rodzina zastępcza zobowiązana jest do kierowania się dobrem przyjętego dziecka  i poszanowaniem jego praw, w szczególności prawa do:

  • wiedzy o swoim pochodzeniu,
  • podtrzymywania kontaktu emocjonalnego z rodziną naturalną i innymi osobami bliskimi,
  • poszanowania godności i ochrony przed wszelkimi formami przemocy.

Rodzina zastępcza zobowiązana jest również do zapewnienia dziecku warunków rozwoju i wychowania odpowiednich do jego stanu zdrowia i poziomu rozwoju, a w szczególności:

  • odpowiednich warunków bytowych,
  • możliwości rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego,
  • możliwości zaspokojenia indywidualnych potrzeb dziecka w zależności od jego stanu zdrowia i poziomu rozwoju,
  • możliwości właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,
  • odpowiednich warunków do wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

Rodzina zastępcza zobowiązana jest do sprawowania opieki nad powierzonym dzieckiem osobiście, z wyjątkiem okresowych przyczyn zdrowotnych lub losowych, kiedy to nie może sprawować opieki osobiście, albo gdy dziecko czasowo przebywa w sanatorium, szpitalu, placówce resocjalizacyjnej, domu pomocy społecznej, ośrodku szkolno - wychowawczym, w tym specjalnym, internacie, bursie lub na stancji.

Rodzina zastępcza zobowiązana jest do współpracy z sądem opiekuńczym oraz z PCPR-em, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny, albo wskazanym przez PCPR ośrodkiem adopcyjno - opiekuńczym.

Rodzina zastępcza zobowiązana jest informować PCPR o istotnych sprawach dotyczących dziecka, a w szczególności o :

  • stanie jego zdrowia,
  • postępach w nauce,
  • trudnościach wychowawczych, w tym o samowolnym oddaleniu się dziecka z rodziny zastępczej trwającym dłużej niż 24 godziny,
  • trudnościach w sprawowaniu opieki nad dzieckiem,
  • przerwie w sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem w przypadku, jeżeli przerwa trwa dłużej niż miesiąc oraz o osobie lub instytucji, która w tym czasie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Rodzina zastępcza nie może oddawać powierzonego jej dziecka do żłobka.

 

Przygotowanie rodzin zastępczych do pełnienia swej funkcji

- szkolenie rodzin zastępczych:

Rodziny zastępcze powinny uczestniczyć w szkoleniach organizowanych przez PCPR lub, na jego zlecenie, przez ośrodki adopcyjno - opiekuńcze lub inne podmioty. W przypadku gdy szkolenie jest organizowane na zlecenie PCPR kieruje rodziny zastępcze na o szkolenie. Szkolenie rodzin zastępczych spokrewnionych z dzieckiem, prowadzi się według indywidualnego planu szkolenia, w zależności od potrzeb rodziny. Szkolenie rodzin zastępczych niespokrewnionych z dzieckiem prowadzi się według programów szkolenia uwzględniających zakres programowy, który obejmuje:

  • elementy prawa rodzinnego dotyczące praw dziecka,
  • wybrane elementy pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej z uwzględnieniem problemów dotyczących rozwoju dziecka wychowywanego poza rodziną naturalną i wpływu sytuacji kryzysowych, w tym występowania przemocy w rodzinie, na zachowanie i rozwój dziecka,
  • wiedzę i umiejętności rozpoznania oraz oceny sytuacji rodzinnej dziecka,
  • doskonalenie umiejętności opiekuńczych, umiejętności radzenia sobie w sytuacjach stwarzających trudności wychowawcze oraz pokonywania trudności związanych  z kompensacją opóźnień rozwojowych dziecka,
  • podstawową wiedzę o uzależnieniach i ich wpływie na dziecko i rodzinę,
  • zagadnienia organizacji opieki nad dzieckiem i możliwości uzyskania wsparcia  w wychowywaniu dzieci,
  • zasady finansowania rodzin zastępczych,
  • informacje o zadaniach i kompetencjach centrum pomocy w sprawach dotyczących rodzin zastępczych oraz o możliwości udzielania wsparcia w wychowaniu dziecka przez centrum pomocy lub przez wyspecjalizowane placówki.

Zakres programowy szkolenia rodzin zastępczych pełniących zadnia pogotowia rodzinnego obejmuje ponadto zagadnienia dotyczące adopcji do nowej sytuacji, a także sposobu przygotowania dziecka i rodziny zastępczej do krótkiego pobytu dziecka w tej rodzinie. Program szkolenia zatwierdzany jest przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Czym rodziny zastępcze różnią się między sobą?

Rodziny zastępcze dzielą się na:

  • spokrewnione z dzieckiem,
  • niespokrewnione z dzieckiem,
  • zawodowe niespokrewnione z dzieckiem, wielodzietne, specjalistyczne i o charakterze pogotowia rodzinnego.

Czym są pogotowia rodzinne?

Rodzina zastępcza - zawodowa niespokrewniona z dzieckiem - może również pełnić funkcję pogotowia rodzinnego. Osoby ubiegające się o status pogotowia rodzinnego muszą spełnić następujące warunki:

  • uzyskać pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, wydanej na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego,
  • odbyć szkolenie oraz uzyskać zaświadczenie kwalifikacyjne, które wydaje podmiot prowadzący szkolenie.

Funkcji rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, nie mogą pełnić osoby całkowicie niezdolne do pracy.

Umowę z osobą ubiegającą się o pełnienie funkcji pogotowia rodzinnego zawiera Starosta powiatu. Do umowy mają zastosowanie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia oraz przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Rodzina zastępcza pełniąca zadania pogotowia rodzinnego otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pozostawania w gotowości przyjęcia dziecka albo świadczonej opieki i wychowania. Jeżeli umowę zawierają małżonkowie, wynagrodzenie przysługuje tylko jednemu z nich.

Do pogotowia rodzinnego kieruje się dzieci na pobyt okresowy do czasu unormowania sytuacji życiowej dziecka, nie dłużej niż na 12 miesięcy. W wyjątkowej sytuacji może nastąpić wydłużenie tego okresu, jednak nie dłużej niż o dalsze 3 miesiące.

Rodzina zastępcza pełniąca zadania pogotowia rodzinnego nie może odmówić przyjęcia dziecka w wieku do 10 lat, jeżeli zostało doprowadzone przez policję. Przyjęcie dziecka doprowadzonego przez policję może nastąpić bez zgody rodziców w sytuacji zagrożenia dobra dziecka, a w szczególności:

  • zagrożenia zdrowia lub życia dziecka,
  • porzucenia dziecka,
  • gdy nie jest możliwe ustalenie tożsamości lub miejsca ich pobytu.

Rodzina zastępcza, która przyjęła takie dziecko, powiadamia niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin, sąd opiekuńczy oraz PCPR. Dziecko przebywa w rodzinie zastępczej do czasu wydania orzeczenia przez sąd opiekuńczy. Działania mające na celu wyjaśnienia sytuacji dziecka podejmuje PCPR.

Rozwiązania umowy o pełnienie funkcji pogotowia rodzinnego następuje zgodnie z warunkami ustalonymi w umowie. W przypadku braku tych ustaleń rozwiązanie następuje po upływie trzech miesięcy od dnia wypowiedzenia dokonanego na piśmie przez jedną ze stron. W przypadku niewywiązywania się rodziny, pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, z przyjętych zadań lub ustania warunków wymaganych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, starosta zawiadamia o tym sąd opiekuńczy i może rozwiązać z tą rodziną umowę   o pełnienie funkcji rodziny zastępczej bez zachowania terminu wypowiedzenia.

W przypadku gdy w powiecie utworzono więcej niż jedną rodzinę zastępczą pełniącą zadnia pogotowia rodzinnego, rodziny te mogą specjalizować się w opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat, które oczekują na przysposobienie, dziećmi niedostosowanymi społecznie, dziećmi niepełnosprawnymi lub dziećmi z innymi specyficznymi potrzebami.


Usamodzielnienie wychowanka rodziny zastępczej:


Osoba, która osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem poprzez pracę socjalną,  a także pomocą:

  • pieniężną na usamodzielnienie,
  • pieniężną na kontynuowanie nauki,
  • w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym,
  • w uzyskaniu zatrudnienia,
  • na zagospodarowanie - w formie rzeczowej.

Nadzór nad rodzinami zastępczymi:

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, właściwe ze względu zamieszkania rodziny zastępczej, dokonuje oceny sytuacji opiekuńczo - wychowawczej dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej co najmniej raz w roku, na podstawie wywiadu środowiskowego. PCPR udziela rodzinie zastępczej pomocy w rozwiązywaniu zgłaszanych przez tę rodzinę problemów, w tym w szczególności wynikających z opieki nad dzieckiem o specyficznych potrzebach.

Centrum pomocy współpracuje z rodziną zastępczą, w szczególności w celu unormowania sytuacji życiowej dziecka. W przypadku stwierdzenia ustania  przyczyny umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej starosta reprezentowany przez PCPR zawiadamia sąd opiekuńczy o możliwości powrotu dziecka do rodziny naturalnej.

W przypadku stwierdzenia ustania warunków, wymaganych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, albo niewypełniania przez rodzinę zastępczą obowiązków wobec dziecka, starosta reprezentowany przez PCPR, zawiadamia sąd opiekuńczy o konieczności zapewnienia dziecku innego rodzaju opieki.


Jakie wsparcie finansowe otrzymuje rodzina zastępcza?

Starosta udziela pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w tej rodzinie dziecka w wysokości 40% kwoty podstawy, (która aktualnie wynosi 1 621 zł), pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50% dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10% podstawy.

Starosta udziela pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w tej rodzinie dziecka, uwzględniając:

  • wiek,
  • stopień rozwoju,
  • stan zdrowia dziecka,
  • stopień niedostosowania społecznego,

W wysokości wyżej niż określona powyżej, lecz nieprzekraczającej podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50% dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 20% podstawy:

  • w przypadku dziecka w wieku od 7 lat - 60% kwoty, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej "podstawą",
  • w przypadku dziecka w wieku od 7 lat posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności - 80% postawy,
  • w przypadku dziecka w wieku od 7 do 18 lat posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lubo znacznym stopniu niepełnosprawności  - 60% podstawy,
  • w przypadku dziecka w wieku od 7 do 18 lat umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. Nr 11, poz. 105 z 2002r. z późn. zm.) - 60% podstawy,
  • w przypadku dziecka w wieku od 7 do 18 lat posiadającego orzeczenie  o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub o znacznym stopniu niepełnosprawności i umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawie nieletnich - 80% podstawy.

Przez dochód dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej należy rozumieć kwotę otrzymywanej renty rodzinnej wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwotę odpowiadającą dochodom uzyskiwanym z majątku dziecka.

Rodzina zastępcza niespokrewniona z dzieckiem otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10% kwoty podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania.

Pomoc pieniężna może być przyznana w części lub w całości w formie niepieniężnej w przypadku wykorzystywania jej w sposób niezgodny z przeznaczeniem lub jej marnotrawienia.

Pomoc pieniężna, o której mowa powyżej, udziela się za okres pobytu dziecka w rodzinie zastępczej.

Pomoc pieniężną comiesięczną wypłaca się do 10 dnia miesiąca kalendarzowego. Za pierwszy miesiąc  pobytu dziecka w rodzinie zastępczej pomoc pieniężną wypłaca się  w terminie 5 dni od dnia wydania decyzji przyznającej tę pomoc.

W przypadku rodziny zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego, pomocy pieniężnej udziela się za okres pobytu dziecka w tej rodzinie, począwszy od dnia, w którym dziecko zostało faktycznie umieszczone w tej rodzinie. Za pierwszy miesiąc pobytu dziecka  w rodzinie zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego pomoc pieniężną wypłaca w terminie 5 dni od dnia wydania decyzji przyznającej tę pomoc. W przypadku gdy dziecko przebywało w rodzinie zastępczej pełniące zadania pogotowia rodzinnego mniej niż 5 dni, pomoc pieniężną wypłaca się do ostatniego dnia miesiąca, w którym dziecko opuściło te rodzinę.

Pomoc pieniężną przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej.

Odpłatność rodziców naturalnych za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej:

Rodzice, których dzieci przebywają w rodzinach zastępczych, są obowiązani do ponoszenia odpłatności z tego tytułu. Wysokość odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej określa się do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej udzielanej na dziecko, z wyjątkiem następujących sytuacji:

  • w przypadku gdy jedno z rodziców płaci alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej, drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości udzielanej na dziecko miesięcznej pomocy pieniężnej,
  • w przypadku gdy jedno z rodziców nie żyje i dziecko otrzymuje z tego tytułu rentę rodzinną, drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości udzielanej na dziecko miesięcznej pomocy pieniężnej,
  • w przypadku gdy jedno z rodziców nie żyje, a dziecko nie otrzymuje z tego tytułu renty rodzinnej, drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości odpowiadającej połowie wysokości udzielanej na dziecko miesięcznej pomocy pieniężnej,
  • rodzice, którzy płacą alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej, nie ponoszą odpłatności.

Starosta wydaje decyzję o wysokości ww. odpłatności, uwzględniając sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziców naturalnych dziecka. Odpłatność wnosi się na wskazany przez starostę rachunek bankowy.

Należności z tytułu odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych podlegają egzekucji administracyjnej. Starosta może odstąpić od ustalenia odpłatności, o której mowa powyżej na wniosek rodziców dziecka lub z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną rodziny.

Zagadnienia związane z funkcjonowaniem rodzin zastępczych reguluje:

  • ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 175, poz.1362 z 2009r. z późn. zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 233, poz. 2344),
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie (Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 45).

Osoby zainteresowane pełnieniem funkcji rodziny zastępczej prosimy o kontakt z :

Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Kępnie
ul. Sienkiewicza 26 / parter
od poniedziałku do piątku tel. 79-122-92
p. Danuta Idzikowska - prac. socjalny

Kategoria: Stanowisko ds. opieki nad rodziną i dzieckiem [ 2 ]
format Nazwa pliku Publikacja Rozmiar
pdf Zaproszenie dla rodzin zastępczych
zobacz: rejestr zmian pliku, ilość pobrań: 345

78.71KB
pdf Powiatowy Program Pomocy Dziecku i Rodzinie na lata 2008-2015
zobacz: rejestr zmian pliku, ilość pobrań: 360

128.09KB

Redakcja strony: Stanowisko ds. opieki nad rodziną i dzieckiemRejestr zmian

Drukuj Liczba odwiedzin: 484

Obsługa i nadzór techniczny: IntraCOM.pl